Oorlogsgeheim

Ze verzorgt het middagprogramma over beroepsgeheim, dossiervorming en privacy, en stelt zich voor.
Forensisch arts, strafrechter en Hoger Beroep rechter bij het Hof van Justitie. Vlotte, gezaghebbende uitstraling en ze heeft gevoel voor humor. Liever zoek je geen strijd op want je verliest het van haar.

Ik moet me bedwingen om niet ter plekke van mijn stoel te springen voor een vreugdedansje. Deze vrouw kent vast een hoop rechters en laat ik nou net op zoek zijn naar een ambtenaar in functie. Nu even niet.

Mevrouw de rechter geeft uitleg over de wetgeving omtrent het noteren en opslaan van gegevens over cliënten in de jeugd(gezondheidszorg). Welke informatie mag je noteren en opslaan en wat mag je daarvan onder voorwaarden delen. Welke soorten toestemming heb je daarvoor nodig. Mag je vertrouwelijke gegevens mailen naar derden. Hoe zit het met de communicatie rondom ouders en kinderen in scheidingssituaties en samengestelde gezinnen. Ben je verplicht gemeenten te informeren over je zorgen en hoever mag je daarin gaan. En een gezinsvoogd informatie geven, hoe zit dat dan. Welke beroepsgroepen genieten verschoningsrecht.

Verschoningsrecht wil zeggen dat je het recht hebt om te zwijgen als je door de rechter wordt opgeroepen als getuige en ook hoef je dan geen inzage te geven in een medisch dossier. Dit recht geldt voor alle BIG geregistreerde – d.w.z. alle medische- en enkele aanverwante beroepen – maar bijvoorbeeld niet voor (ortho) pedagogen en/of gezinsbehandelaars. Zij mogen alleen zwijgen als ze kunnen aantonen dat hun getuigenis strijdig is met de belangen van het kind. Tegelijkertijd zijn ze verplicht informatie te verstrekken aan gemeenten als hierom wordt gevraagd. Daarvoor is toestemming van ouders/verzorgers en kinderen vanaf 16 jaar, noodzakelijk.

Een levendige discussie ontspint zich rond het belang van het kind ten opzichte van dat van de ouders. Ze lopen nou eenmaal niet altijd parallel.
Onze spreekster trekt een sprintje naar het white board en tekent een ‘Gausscurve’, ook wel ‘klokkromme’ genoemd.
‘Kijk, aan de linkerzijde zie je de professionals die hun snor drukken. In het midden bevindt zich de grijze menigte en rechts, dat zijn de daadkrachtigen onder ons. Hoeveel wetgeving en regels we ook bedenken, er zijn altijd situaties waar kinderen in de knel raken en dan heb je meer nodig dan alleen kennis van de regels met betrekking tot bijvoorbeeld het beroepsgeheim.
Waarop ik vraag: ‘Wat denkt u nou dat nodig is?’
‘Het is als een oorlogsgeheim. Een geheim moet worden bewaard om onschuldige onderduikers te sparen. Links bevinden zich de landverraders, in het midden de zwijgende meerderheid en tot slot helemaal rechts, de verzetsstrijders. Die laatsten moeten de regels van de bezetter in acht nemen opdat ze niet worden gesnapt. Het is dus allerminst een kwestie van risico’s negeren. Integendeel. En tegelijkertijd zetten deze helden hun eigen leven op het spel om dat van anderen te redden.’
‘Aan deze samenstelling verander je niet zoveel, helaas. Maar je kunt er wel zelf voor kiezen om moed te verzamelen en lef te tonen. Want dat is wat kinderen in benarde situaties behoeven: dapper doorpakken in hun belang.’
Dit knoop ik in mijn oren. In geval van oorlogsgeheim, zal ik die kromme klok memoreren. En een beetje naar rechts bewegen als het kan, als het moet.